Nowości

Gra planszowa o Gdańsku 1920–1947: historia miasta na planszy

Poznaj planszówkę o losach Gdańszczan w latach 1920–1947. Gra dla 3–5 graczy łączy historię miasta z mechaniką worker placement i zapisywaniem zasobów ołówkiem.

Przemysław Wieczorek · 14 listopada 2026
Black and white photo of Sołdek ship moored in historic Gdańsk waterfront with old town buildings.
Fot. Polina Hedzenko / Pexels · Pexels License

Gra planszowa o losach Gdańszczan w latach 1920–1947 to tytuł, który przenosi na stół burzliwe dzieje miasta, w którym państwa, ustroje i administracja zmieniały się kilkukrotnie. Produkcją zajęła się Fabryka Kart Trefl-Kraków, a tytuł powstał we współpracy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku z Muzeum Gdańska.

Skąd wzięła się ta gra i z jakiej wystawy wyrosła?

Projekt nawiązuje do wystawy, którą Muzeum Gdańska prezentowało w latach 2022–2023. Planszówka nie jest więc zwykłą grą osadzoną w tle historycznym. Została zaprojektowana jako rozwinięcie tematów, które zwiedzający mogli zobaczyć na wystawie, i powstała w ścisłej współpracy dwóch gdańskich instytucji muzealnych. Autorami gry są Bartosz Odorowicz i Mateusz Jasik.

Jak przebiega rozgrywka i ile osób może zasiąść do stołu?

Gra jest przeznaczona dla od 3 do 5 graczy. Akcja obejmuje okres od 1920 do 1947 roku i została podzielona na dwie odrębne części. Pierwsza obejmuje lata 1920–1939, czyli od powstania Wolnego Miasta Gdańska do wybuchu wojny. Druga przypada na lata 1939–1947 i zaczyna się od zdobycia miasta przez Armię Czerwoną, a kończy na przejmowaniu władzy przez państwo polskie po wojnie.

Każda z części ma własne zasady. Zmiana reguł następuje po 1 września 1939 roku, co oznacza, że gracze muszą dostosować strategię do nowych warunków, a nie tylko powtarzać sprawdzone schematy z pierwszej połowy partii.

Jakie mechaniki zastosowano w grze?

Serce rozgrywki stanowi worker placement, czyli system, w którym gracze wystawiają swoich robotników na pola akcji. Każde takie pole daje określoną korzyść, a zajęcie go blokuje je dla pozostałych uczestników. Wybór, gdzie postawić pionek, decyduje o tym, jakie zasoby zdobędzie gracz i w jakiej kolejności będzie rozwijał swoją pozycję.

Drugą warstwą jest mechanika pen&paper. Zdobyte zasoby zaznacza się pisakiem bezpośrednio na planszetce. Dzięki temu zapis partii ma charakter trwały, a każdy wpis zmienia stan gry. Co ważne, zaznaczanie zasobów odblokowuje kolejne możliwości, więc wcześniejsze decyzje mają długofalowe skutki.

Dlaczego taka konstrukcja ma znaczenie?

Połączenie robotników z notowaniem na planszetce sprawia, że gra jest bliższa doświadczeniu historycznemu niż typowa planszówka z żetonami. Zasoby nie są abstrakcyjną walutą, lecz zapisem tego, co gracz zdołał osiągnąć w kolejnych etapach. Ten zabieg podkreśla charakter tematu.

Kto powinien sięgnąć po tę planszówkę?

Gra została zaprojektowana z myślą o miłośnikach historii Gdańska oraz o osobach lubiących złożone gry planszowe. Jeśli ktoś szuka tytułu, który wymaga uwagi i planowania, a jednocześnie opowiada o konkretnym miejscu i czasie, ta propozycja trafia w jego oczekiwania.

Dla osób, które znają historię Gdańska z wystaw, może to być naturalne przedłużenie wizyty w muzeum. Dla tych, którzy dopiero zaczynają poznawać ten temat, gra jest sposobem na zapamiętanie kolejnych zmian przynależności państwowej i ustroju w sposób bardziej angażujący niż lektura podręcznika.

Kluczowe dane o grze w jednym miejscu

ParametrWartość
Liczba graczy3–5
Okres akcji1920–1947
Część 11920–1939 (od Wolnego Miasta Gdańska do wybuchu wojny)
Część 21939–1947 (zdobycie przez Armię Czerwoną, przejęcie przez państwo polskie)
Mechanikiworker placement, pen&paper z zaznaczaniem na planszetce
Nawiązaniewystawa Muzeum Gdańska z lat 2022–2023
WspółpracaMuzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i Muzeum Gdańska
ProducentFabryka Kart Trefl-Kraków (produkcja w Polsce)
AutorzyBartosz Odorowicz, Mateusz Jasik

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli interesujesz się historią Gdańska albo lubisz gry wymagające planowania, ta premiera jest warta uwagi, szczególnie że powstała w porozumieniu dwóch muzeów i ma rodzimego producenta. Przed zakupem warto sprawdzić, czy grupa graczy liczy od trzech do pięciu osób, ponieważ gra nie jest przeznaczona dla pary ani dla większego towarzystwa. Zanim zasiądziesz do stołu, zapoznaj się z tym, że zasady zmieniają się po 1 września 1939 roku, więc pierwsza rozgrywka może wymagać dokładnego przeczytania instrukcji. Przy zapisywaniu zasobów pisakiem pamiętaj, że planszetka jest elementem wielokrotnego użytku tylko wtedy, gdy zaznaczenia da się później w jakiś sposób odtworzyć lub zaplanować na kolejne partie.

Na podstawie: Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Tekst opracowany redakcyjnie.